Actinische keratose: alles wat je wil weten

Actinische keratose is een huidaandoening die wordt veroorzaakt door beschadiging van de huid door UV-straling, vaak door langdurige blootstelling aan zonlicht. Je herkent het aan ruwe, schilferige plekken op de huid, vooral op delen die veel zon zien, zoals je gezicht, handen of armen. Hoewel actinische keratose meestal onschuldig blijft, kan het in sommige gevallen uitgroeien tot een voorstadium van huidkanker, zoals plaveiselcelcarcinoom. Daarom is het goed om het serieus te nemen en bij twijfel altijd je huisarts of dermatoloog te raadplegen.

Actinische keratose komt vooral voor bij mensen die vaak zijn blootgesteld aan zonlicht. Denk bijvoorbeeld aan mensen die buitensporten beoefenen, buiten werken, of gewoon veel tijd buiten doorbrengen zonder regelmatige bescherming zoals zonnebrandcrème. Het komt vaker voor bij mensen boven de 40 jaar, zeker bij mensen met een lichtere huidskleur. Over het algemeen zie je het vaker bij mensen met een geschiedenis van langdurige blootstelling aan UV-straling en/of herhaalde verbranding.

Er bestaan verschillende vormen van actinische keratose. Wij zetten de meest voorkomende vormen voor je op een rij.

• Hypertrofische actinische keratose: hierbij zie je verdikte, ruwe plekken die vaak wat harder aanvoelen.
• Atrofische actinische keratose: dit type is dunner en een stuk minder uitgesproken dan de hypertrofische vorm.
• Bowenoïde actinische keratose: dit is een ernstigere variant die op de ziekte van Bowen lijkt en vraagt vaak om extra controle of behandeling.
• Proliferatieve actinische keratose: hier zie je de aangedane huid prolifereren, wat betekent dat de huidcellen sneller delen dan normaal. Dit kan een verhoogd risico op plaveiselcelcarcinoom (huidkanker) betekenen.

Het is belangrijk om te begrijpen dat actinische keratose niet van de ene op de andere dag groeit. Het doorloopt meestal verschillende stadia, waarbij de plekjes steeds wat duidelijker worden. Dit zijn de 3 belangrijkste gradaties.

• Graad 1: dit zijn de eerste tekenen, vaak nog subtiel. Je huid voelt op sommige plekken wat ruw aan, met kleine roze of rode plekjes.
• Graad 2: de plekjes worden beter zichtbaar. Ze kunnen gaan jeuken of wat meer pijnlijk aanvoelen.
• Graad 3: dit is het stadium waarbij ingrijpen belangrijk wordt. Je huid heeft een gekarteld uiterlijk, de plek kan bloeden of zelfs veranderen in een open wond. Dit is het moment waarop medische controle extra belangrijk is.

Symptomen van actinische keratose zijn vaak goed te herkennen. Je huid kan een ruwe of schilferige textuur krijgen en er ontstaan vaak kleurveranderingen, zoals roze, rode of bruinige plekjes. Hoewel de symptomen, zoals jeuk, vervelend kunnen zijn, is het ook belangrijk om te weten waar de plekjes meestal opduiken.

Actinische keratose komt voornamelijk voor op plaatsen die veel in contact komen met zonlicht. Denk aan:

• je gezicht, neus of lippen
• het gebied rond je oren
• je armen en handen
• je hoofdhuid, vooral bij dun haar of kaalheid

De manier waarop actinische keratose behandeld wordt, verschilt per persoon en hangt onder andere af van de ernst van de plekjes en waar ze zitten. Bespreek met je huisarts welke behandeling voor jou geschikt is.

Merk je veranderingen aan je huid? Bij actinische keratose is het belangrijk om te weten wanneer je professionele hulp moet zoeken. Schakel in deze gevallen je huisarts in.

• Wanneer een plekje begint te veranderen: als het begint te bloeden, groter wordt, of geneest (bijvoorbeeld bij een open wondje).
• Bij pijnlijke of jeukende plekken: symptomen mogen niet genegeerd worden, dus raadpleeg in dit geval altijd even je huisarts.
• Als het terugkomt nadat je het eerder hebt behandeld.

De sleutel ligt in vroege herkenning en proactieve behandeling. Als je het idee hebt dat je actinische keratose hebt, of zelfs een vermoeden, kan het nooit kwaad om een arts te bezoeken voor een professionele diagnose en advies. Hoe eerder je erbij bent, hoe beter!

Voorkomen speelt een belangrijke rol bij actinische keratose. Met een paar eenvoudige gewoontes kan je je huid extra goed beschermen tegen UV-straling!

• Gebruik dagelijks een zonnebrandcrème met SPF 50, zelfs bij bewolkt weer.
• Draag een hoed en UV-werende kleding wanneer je in de zon bent.
• Blijf uit de zon tussen 11:00 en 15:00 uur, wanneer de UV-straling het sterkst is. Ga bijvoorbeeld lekker in de schaduw zitten als je buiten bent.

Hoe begint actinische keratose?

Het begint meestal met kleine, ruwe plekjes op de huid die je eerst voelt voordat je ze duidelijk ziet. Soms geven ze een licht pijnlijk of jeukend gevoel, maar dat hoeft niet altijd het geval te zijn.

Kan actinische keratose terugkomen na behandeling?

Ja, actinische keratose kan terugkomen, vooral als de huid opnieuw beschadigd wordt door zonlicht. Daarom blijft het belangrijk om je huid goed te beschermen tegen UV‑straling en regelmatig je huid te controleren.

Kan actinische keratose jeuk veroorzaken?

Ja, actinische keratose kan soms jeuken, maar hoe sterk dat is kan per persoon verschillen. Sommige mensen hebben er nauwelijks last van, andere merken het duidelijker. Ook is het afhankelijk van de ernst en het stadium.

Ben je na het lezen van dit artikel nog niet helemaal zeker of je actinische keratose hebt? Voel je vrij om contact op te nemen met je huisarts of een dermatoloog voor een consult of verdere vragen.

Disclaimer:

Dit is een informatiepagina, Etos heeft geen producten voor deze indicatie/aandoening. Deze blog is alleen bedoeld om nuttige informatie te geven aan onze klanten. De informatie in deze blog heeft geen therapeutische of diagnostische waarde en is niet bedoeld als vervanging voor het advies van een arts, specialist of andere professional. Heb je medische vragen? Bespreek die dan met je huisarts.