De eerste schooldag: zo bereid je je kind (en jezelf) voor!

Zodra je kind 4 jaar wordt, mag hij of zij starten op de basisschool. De leerplicht begint pas vanaf 5 jaar, maar de meeste kinderen gaan meteen naar school zodra ze 4 zijn. De exacte startdatum verschilt per school:

• sommige scholen laten kinderen starten op de eerste dag van de maand waarin ze jarig zijn
• andere scholen hanteren de verjaardag zelf als startmoment
• bij een verjaardag vlak voor of in de vakantie is het vaak fijner om na de vakantie te beginnen

Neem op tijd contact op met de school om te vragen wanneer je kind kan starten. En vergeet niet om je kind ruim van tevoren in te schrijven, want sommige scholen hebben een wachtlijst.

De meeste basisscholen bieden wendagen aan. Kinderen vanaf (ongeveer) 3 jaar en 10 maanden mogen dan een paar dagdelen langskomen om te wennen. Wendagen geven je kleuter de kans om op een rustige manier kennis te maken met alles wat bij school hoort. Tijdens de wendagen kan je kind:

• de juf of meester leren kennen
• de klas en school verkennen
• kennismaken met toekomstige klasgenootjes
• oefenen met afscheid nemen

Als ouder mag je in het begin gerust even in de klas blijven. Die aanwezigheid wordt geleidelijk afgebouwd, zodat je kind went aan het alleen zijn. Scholen mogen maximaal 5 wendagen (of 10 halve dagen) aanbieden. Let op: niet elke school biedt wendagen aan en je bent niet verplicht om eraan mee te doen. Het is vooral bedoeld om je kind een ontspannen start te geven.

Tip: neem tijdens een wendag ook even een kijkje bij de wc's. Dat kan spannend zijn voor je kind, dus fijn als het alvast weet waar ze zijn en hoe het werkt.

De school laat meestal van tevoren weten welke spullen je kind nodig heeft. Samen deze spullen uitzoeken is niet alleen leuk, maar helpt je kleuter ook om zich voor te bereiden op die grote dag. Dit zijn de basisspullen voor de je kleuter!

Rugtas

Kies samen met je kind een rugtas die goed past en leuk is om te dragen. Oefen thuis alvast met het openen en sluiten van de rits zodat je kleintje dit zelf kan op school.

Broodtrommel en drinkbeker

Zorg voor een goed afsluitbare broodtrommel en drinkbeker. Kies exemplaren die je kind zelf kan openen, dat scheelt de juf werk en geeft je kindje zelfvertrouwen.

Tip: een apart bakje voor fruit of een tussendoortje kan ook handig zijn.

Gymspullen

Bij veel scholen gymmen kleuters in hun ondergoed, dus gymkleding is vaak nog niet nodig. Gymschoenen zijn dat wél. Kies bij voorkeur schoenen met klittenband, die kan je kind makkelijk zelf aan- en uittrekken. Meestal blijven de gymspullen op school in een vakje of kastje.

Reservekleding

Geef een setje schone kleding mee voor het geval er een ongelukje gebeurt. Denk aan: ondergoed, sokken, shirt en een broek. Zo kan je kind iets vertrouwds aantrekken als dat nodig is.

Tip: zet op alle spullen duidelijk de naam van je kind. Gebruik naamlabels of schrijf de naam erop met een permanente marker.

De eerste schooldag kan spannend zijn, maar als je kind weet wat hij of zij kan verwachten, voelt het vaak een stuk rustiger. Met deze tips help je je kleuter met vertrouwen aan dat nieuwe avontuur te beginnen!

Praat op een luchtige manier over school

Vertel wat je kind kan verwachten, maar maak het niet te groot. Hou het positief en enthousiast. Kinderen voelen het aan als jij zenuwachtig bent, dus probeer zelf ook ontspannen te blijven.

Ga samen winkelen

Laat je kind zelf een rugtas, broodtrommel en drinkbeker uitkiezen. Dat maakt de voorbereiding leuk én geeft je kind het gevoel dat hij of zij echt klaar is voor school.

Lees boekjes over naar school gaan

Er zijn veel leuke boekjes over de eerste schooldag. Samen lezen helpt je kind om te begrijpen wat er gaat gebeuren en kan allerlei vragen op een speelse manier beantwoorden. Vraag in de bibliotheek of op school gerust om tips.

Oefen met aan- en uitkleden

Op school moet je kind zelf zijn of haar jas en schoenen aan- en uit kunnen trekken. Oefen dit thuis alvast, zodat je kleuter dit met vertrouwen kan doen op de eerste dag en daarna.

Maak een dagplanning

Kinderen houden van duidelijkheid. Maak samen een simpele dagplanning met plaatjes en hang die op een zichtbare plek. Bespreek elke ochtend wat er die dag gaat gebeuren, dat geeft houvast.

Loop of fiets alvast langs de school

Maak de route en omgeving vertrouwd. Wijs de school aan, kijk bij de speelplaats en vertel wat je kind daar straks allemaal kan doen. Zo voelt de eerste dag al een beetje bekend.

Benieuwd wat je kind te wachten staat? Zo ziet een dag in groep 1 er meestal uit!

De dag begint vaak in de kring. De juf of meester vertelt wat er die dag gaat gebeuren en er wordt gezongen en gekletst over van alles. Daarna krijgen de kinderen tijd om te spelen of te werken aan verschillende activiteiten: bouwen met blokken, puzzelen, knutselen of spelen in de zandhoek. Vaak is er ook tijd om buiten te spelen op het schoolplein.

Tussendoor zijn er rustmomenten voor eten en drinken, waarbij kinderen even kunnen bijkomen en weer energie opdoen. De juf leest vaak een verhaaltje voor. Na de lunch staan er vaak creatieve activiteiten op het programma, zoals: tekenen, schilderen, dansen of zingen.

Aan het einde van de dag komen de kinderen naar buiten. Tijd om je kleuter weer in je armen te sluiten!

Een dramatisch afscheid op de eerste schooldag wil je natuurlijk voorkomen. De volgende tips kunnen jullie helpen bij dit moment!

• Neem kort en duidelijk afscheid. Lange afscheidsscenario’s maken het voor sommige kinderen juist lastiger.
• Bedenk samen een vaste afscheidsroutine, zoals een knuffel, een high five of zwaaien.
• Blijf consequent en rek het afscheid niet, ook niet als je kind even huilt.
• Vertel precies wanneer je je kind weer ophaalt. Duidelijkheid helpt veel kinderen om zich veilig te voelen.

Weet dat de meeste kinderen al snel weer vrolijk zijn zodra ze met de klas en de juf of meester bezig zijn. Op school is je kind in goede handen.

Tip: geef je kind iets vertrouwds mee in de tas, zoals een kleine knuffel of een familiefoto. Vraag wel eerst even aan de juf of meester of dit mag.

De eerste schooldag zit erop, hoera! Je bent natuurlijk benieuwd hoe het is gegaan. Hieronder hebben we een paar tips voor je hoe je hier het best mee om kan gaan!

Bestook je kind niet met vragen

De vele nieuwe indrukken kunnen overweldigend zijn. Vraag gerust hoe de dag was, maar geef je kind ook de ruimte om even bij te komen. De verhalen komen vanzelf als je kind er klaar voor is.

Stel specifieke vragen

Vragen zoals "Hoe was het?" leveren vaak een kort antwoord op. Probeer eens concrete vragen, zoals: "Met wie heb je gespeeld?", "Wat vond je het leukste vandaag?" En “Wat heb je voor nieuws geleerd?” Dat helpt je kind om zijn of haar dag stap voor stap te vertellen.

Plan niet te veel

De eerste weken na school kan je kind moe zijn van alle nieuwe indrukken. Hou daarom de middagen rustig en plan niet te veel activiteiten. Breng je kind lekker op tijd naar bed zodat het lekker kan bijkomen. Wil je meer tips over het slaapritme? Lees dan ons artikel over bedtijden voor jonge kinderen.

Geef het tijd

Niet elk kind vindt school meteen leuk en dat is helemaal oké. Sommige kinderen hebben een paar weken nodig om te wennen, anderen langer. Dat is heel normaal. Erken de gevoelens van je kind, ook als het even spannend of lastig is, zonder ze kleiner te maken.

Extra tip: de eerste weken van school kunnen heel intensief zijn. Het kan zomaar gebeuren dat je kleuter na schooltijd in slaap valt. Laat je kindje niet te lang slapen, anders kom je 's avonds in de knel.

Voor de start op de basisschool verwachten scholen dat je kleuter een aantal dingen zelfstandig kan. Dit helpt je kind zelfvertrouwen te krijgen en maakt de overgang soepeler. We zetten ze voor je op een rijtje!

• Zindelijk zijn: ongelukjes kunnen altijd gebeuren, maar je kind moet overdag zonder luier kunnen.
• Zelf aan- en uitkleden: de basis, zoals schoenen, jas en ritsen, zelfstandig aan en uit kunnen doen.
• Geen middagslaapje meer nodig hebben: kleuters blijven ook vaak na de lunch op school.
• Zelf eten en drinken: je kind moet bijvoorbeeld de broodtrommel en drinkbeker kunnen openen en zelf kunnen eten.

Is er iets waar je kind nog moeite mee heeft? Bespreek dit dan voor de eerste schooldag met de leerkracht.

Wanneer is de eerste schooldag na de zomervakantie?

De eerste schooldag na de zomervakantie verschilt per regio. Check de website van de Rijksoverheid voor de exacte datum in jouw regio. Word je kind 4 in de loop van het jaar? Dan start je kind op of rond zijn of haar verjaardag.

Moet mijn kind meteen hele dagen naar school?

Dat hoeft niet. In overleg met de school kan je kind eerst met halve dagen beginnen. Kleuters in groep 1 zijn nog niet leerplichtig, dus je mag je kind ook af en toe een dagdeel thuishouden als dat nodig is.

Mijn kind heeft moeite met afscheid nemen, wat nu?

Oefen voor de eerste schooldag met korte afscheidsmomenten, bijvoorbeeld bij opa en oma of een vriendje. Op school helpt het om het afscheid kort, duidelijk en positief te houden. De meeste kleuters vergeten de tranen snel zodra ze met de groep aan de slag zijn. De juf of meester is er om je kind hierbij te ondersteunen.