Teruggetrokken tandvlees: wat is het en wat kan je doen?

Bij gezond tandvlees sluiten je tandvleesranden netjes aan rondom je tanden en kiezen. Bij teruggetrokken tandvlees trekt het tandvlees zich terug van de tand of kies. Hierdoor komt een deel van de tandwortel bloot te liggen dat normaal gesproken bedekt en goed beschermd is. Je tanden kunnen er daardoor wat langer uitzien dan voorheen, en je ziet soms een randje of groef waar het tandvlees eerst zat. Dit kan bij 1 tand voorkomen of op meerdere plekken tegelijk.

Teruggetrokken tandvlees is meer dan alleen een cosmetisch probleem. De blootliggende tandwortel is gevoeliger én kwetsbaarder dan het deel van je tand dat beschermd wordt door je tandglazuur. Daarom is het belangrijk om teruggetrokken tandvlees serieus te nemen.

Teruggetrokken tandvlees herken je aan een aantal signalen:

• je tanden lijken langer dan voorheen
• je ziet een zichtbare overgang of rand bij de tandvleesgrens
• de wortels van je tanden worden (deels) zichtbaar
• je tandvlees ziet er ongelijk uit rondom je tanden
• er ontstaan kleine driehoekige openingen tussen je tanden bij het tandvlees
• rood of bloedend tandvlees kan wijzen op een ontsteking, laat dit controleren

Niet iedereen met teruggetrokken tandvlees merkt er direct iets van. Toch kunnen er ongemakken ontstaan. We hebben de mogelijke verschijnselen voor je op een rij gezet.

• Gevoeligheid bij koude of warme dranken (bijvoorbeeld bij koud water, ijs of thee).
• Een scherp of zeurend gevoel bij het poetsen rond de tandhals.
• Gevoeligheid bij zure of zoete voedingsmiddelen.
• Tandvlees dat sneller geïrriteerd of ontstoken lijkt.

Let op: deze verschijnselen kunnen ook bij andere tand- of tandvleesproblemen voorkomen. Laat je gebit daarom regelmatig controleren door je tandarts of mondhygiënist.

Vraag je je af waardoor je tandvlees zich terugtrekt? Vaak is er niet 1 enkele oorzaak aan te wijzen en spelen er verschillende factoren samen. Hieronder zetten we verschillende mogelijke oorzaken voor je op een rijtje:!

1. Te hard of verkeerd poetsen

Dit komt bijvoorbeeld doordat je:

• met een (te) harde borstel poetst of (te) veel druk zet
• horizontale “zaagbewegingen” langs de tandvleesrand maakt

Dit kan je tandvlees irriteren en op de lange termijn bijdragen aan het terugtrekken van tandvlees. Zacht poetsen met een zachte borstel(kop) en zonder schrobben langs de tandvleesrand helpt dit te voorkomen.

2. Tandplak en een tandvleesontsteking

Denk bijvoorbeeld aan:

• ophoping van tandplak en tandsteen langs de tandvleesrand
• tandvlees dat snel bloedt, rood en gevoelig is

Als een tandvleesontsteking langere tijd aanwezig is, kan ook het dieper gelegen steunweefsel rond je tanden (parodontium) worden aangetast. Hierbij kan naast tandvlees ook je kaakbot worden aangetast. Dit noemen we parodontitis.

3. Stand van je tanden en beet

Dit kan te maken hebben met:

• tanden die buiten de tandboog staan
• scheve of gedraaide tanden
• een belastende beet (bijvoorbeeld door knarsen of klemmen)

Deze factoren kunnen de druk op het tandvlees veranderen en kunnen soms bijdragen aan terugtrekking.

4. Leeftijd

Teruggetrokken tandvlees komt vaker voor op latere leeftijd. Dit betekent niet dat het automatisch bij ouder worden hoort. Zie je veranderingen in je gebit? Dan kan je dit het beste bespreken met je tandarts of mondhygiënist.

5. Roken

Roken wordt in verband gebracht met een hoger risico op tandvleesproblemen. Het kan namelijk de doorbloeding van het tandvlees beïnvloeden en soms ontstekingssignalen (zoals bloedend tandvlees) minder zichtbaar maken. Daardoor kunnen problemen soms later opvallen.

6. Algemene gezondheid en leefstijl

Ook je algemene gezondheid kan invloed hebben op tandvleesproblemen, bijvoorbeeld bij diabetes of hormonale veranderingen. Twijfel je of merk je veranderingen? Bespreek dit met je tandarts en, als het over je algemene gezondheid gaat, met je huisarts.

Tandvlees dat zich heeft teruggetrokken, groeit niet vanzelf weer terug naar de oorspronkelijke positie. Wel kan je in veel gevallen:

• proberen verdere terugtrekking af te remmen
• je tandvlees gezonder en rustiger laten worden
• klachten zoals gevoeligheid laten beoordelen door je tandarts of mondhygiënist en zo nodig laten behandelen
• samen met je tandarts of parodontoloog bespreken welke tandheelkundige oplossingen mogelijk zijn voor extra comfort en een verzorgde uitstraling

Er bestaan tandheelkundige behandelingen (bijvoorbeeld tandvleesoperaties of restauraties aan de tandhals) die in specifieke situaties kunnen worden ingezet om blootliggende wortels te bedekken of overgangen te verzachten. Of dat in jouw geval mogelijk is, wordt altijd individueel beoordeeld door een tandarts of parodontoloog.

Merk je dat je tandvlees zich terugtrekt of twijfel je daarover? Dan zijn dit logische eerste stappen die je kan nemen.

• Maak een afspraak bij de tandarts of mondhygiënist. Zij kunnen beoordelen hoe je tandvlees eraan toe is en of er sprake is van een ontsteking of andere problemen.
• Bespreek je poetstechniek en hulpmiddelen. Kijk samen naar welke tandenborstel je gebruikt, hoeveel druk je uitoefent tijdens het poetsen en of je vooral horizontale bewegingen maakt of juist kleine cirkelbewegingen.
• Laat (als het nodig is) tandplak en tandsteen professioneel verwijderen. Een mondhygiënist kan tandplak en tandsteen verwijderen en uitleggen hoe je thuis je mond het best kan verzorgen.
• Volg het persoonlijke advies op. Denk aan aanpassingen in poetstechniek, hulpmiddelen tussen de tanden, leefstijl en, als dat nodig is, een tandvleesbehandeling.
• Neem eerder contact op bij pus, toenemende zwelling, aanhoudend bloedend tandvlees of als tanden/kiezen losser gaan staan.

Heb je naast teruggetrokken tandvlees ook gevoelige tanden of tandvlees dat snel bloedt of geïrriteerd aanvoelt? Lees dan ook ons advies over gevoelige tanden en ontstoken tandvlees.

Je kan niet altijd alle oorzaken van teruggetrokken tandvlees actief beïnvloeden, maar met een goede mondverzorgingsroutine en leefstijl kan je je tandvlees vaak wel ondersteunen. Dit zijn praktische gewoontes die je direct kan toepassen:

1. Zacht en zorgvuldig poetsen

Goede mondhygiëne begint bij de juiste poetstechniek, met deze tips poets jij je tanden op de juiste manier!

• Gebruik een zachte tandenborstel of een elektrische borstel met een zachte opzetborstel.
• Zet geen overmatige druk, maar laat de borstel het werk doen.
• Maak kleine, rustige bewegingen langs je tandvleesrand.
• Vermijd harde horizontale ‘schrobbewegingen’ langs de tandvleesrand.

Tip: laat je poetstechniek gerust eens bekijken door je tandarts of mondhygiënist. Zij kunnen vaak praktische tips geven die je meteen kan toepassen.

2. Poets 2 keer per dag met een fluoride-tandpasta

Fluoride ondersteunt het tandglazuur (goed tegen gaatjes). Voor je tandvlees is vooral een zachte poetstechniek en goede plakverwijdering belangrijk.

Heb je gevoelige tandhalzen of gevoelige tanden? Kies dan een tandpasta voor gevoelige tanden. Twijfel je wat bij jou past, vraag advies aan je tandarts of mondhygiënist.

Gebruik geen ‘whitening’ tandpasta. Deze tandpasta’s zijn vaak te schurend voor gevoelig tandvlees.

3. Reinig tussen je tanden en kiezen

Tandplak blijft vaak juist tussen de tanden en langs de tandvleesrand zitten en kan verharden tot tandsteen. Dagelijks reinigen tussen de tanden kan een groot verschil maken:

• met ragers
• met tandenstokers
• of met floss, afhankelijk van je tandstand

Tip: vind je het lastig om ragers of floss in je dagelijkse routine op te nemen? Leg ze bij je tandpasta of zet een herinnering op je telefoon. Zo wordt “even tussen de tanden reinigen” een vast onderdeel van je avondritueel.

4. Let op je leefstijl

Ook je leefstijl kan invloed hebben op de gezondheid van je tandvlees. Met deze aandachtspunten kan je jouw tandvlees extra ondersteunen!

Rook je? Dan kan stoppen helpen. Roken vergroot namelijk de kans op tandvleesproblemen en vertraagt je herstel. Stoppen met roken kan een positief effect hebben op je tandvlees.

Eet gevarieerd en zorg goed voor jezelf. Je algemene gezondheid en weerstand spelen mee in hoe je tandvlees reageert.

5. Zorg voor regelmatige controles bij je tandarts of mondhygiënist

Door je gebit regelmatig te laten controleren, kunnen problemen met je tandvlees vroeg worden opgemerkt én aangepakt.

Er is geen tandpasta die teruggetrokken tandvlees “terug laat groeien”. Wel kan een passende tandpasta, als onderdeel van een goede mondverzorgingsroutine, je tandvlees en gebit ondersteunen. Je kan op de volgende dingen letten:!

• Fluoride: helpt het tandglazuur te ondersteunen en te versterken
• Milde formule: niet te schurend, zeker bij gevoelige tandhalzen
• Specifieke verzorging: sommige tandpasta’s zijn speciaal gericht op tandvleesverzorging of op gevoelige tanden

Welke tandpasta voor jou het meest geschikt is, hangt af van je gebitssituatie. Laat je hierover adviseren door je tandarts of mondhygiënist.

Komt teruggetrokken tandvlees vaak voor?

Ja, teruggetrokken tandvlees komt bij veel mensen voor, vooral naarmate je ouder wordt. Het kan ook voorkomen bij jongere mensen, bijvoorbeeld door poetsgewoontes of tandvleesproblemen.

Kan teruggetrokken tandvlees pijn doen?

Teruggetrokken tandvlees hoeft niet altijd pijn te doen. Sommige mensen merken vooral gevoeligheid rond de tandhalzen bij koude, warme, zoete of zure prikkels, terwijl anderen weinig klachten ervaren. Daarom is het belangrijk om ook zonder pijn alert te blijven op veranderingen in je tandvlees.

Helpt een speciale tandpasta bij teruggetrokken tandvlees?

Een tandpasta kan teruggetrokken tandvlees niet herstellen, maar wel helpen om klachten zoals gevoeligheid te verminderen en het tandvlees te ondersteunen. Welke tandpasta het beste bij je past, hangt af van je gebit en kan je het beste bespreken met je tandarts of mondhygiënist.

Disclaimer:

deze blog is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen advies van je tandarts, mondhygiënist of parodontoloog. Bij klachten of twijfel: maak een afspraak. Heb je daarnaast vragen over je algemene gezondheid, overleg dan met je huisarts.