Parodontitis voorkomen en aanpakken: zo doe je dat!

Parodontitis is een ontsteking rond je tandvlees en de dieper gelegen weefsels die je tanden op hun plek houden. Het begint vaak met gingivitis: een milde ontsteking van het tandvlees. Behandel je gingivitis niet op tijd? Dan kan de ontsteking zich uitbreiden naar het kaakbot en de weefsels rondom je tandwortels. Dit noemen we parodontitis.

Bij parodontitis ontstaan zogenaamde pockets: iets diepere ruimtes tussen je tand en het tandvlees. In deze ruimtes kunnen bacteriën zich ophopen, waardoor de ontsteking aanhoudt. Als dit langere tijd zo doorgaat, kan de ontsteking het kaakbot aantasten. Hierdoor kunnen tanden meer beweging krijgen dan normaal. Herken je dit? Raadpleeg dan je tandarts.

De belangrijkste factor bij het ontstaan van parodontitis is tandplak: een laagje bacteriën dat zich dagelijks vormt op tanden en kiezen. Als tandplak niet goed wordt verwijderd, hoopt het zich op langs je tandvleesrand. Ook kan het verharden tot tandsteen. Dat kan leiden tot een milde ontsteking van je tandvlees (gingivitis). Blijft deze ontsteking langdurig aanwezig? Dan kan dit verder ontwikkelen tot parodontitis.

Ook andere factoren kunnen een rol spelen bij hoe je lichaam reageert op tandplak en een ontsteking, zoals:

• roken
• erfelijke aanleg
• je algemene gezondheid en immuunsysteem
• stress of vermoeidheid
• diabetes
• zwangerschap

Niet iedereen met tandplak of gingivitis krijgt parodontitis; hoe gevoelig je ervoor bent, verschilt per persoon.

In een vroeg stadium merk je niet altijd direct iets. Parodontitis wordt dan vaak door je tandarts of mondhygiënist ontdekt tijdens een controle en metingen. Mogelijke signalen waar je op kan letten zijn:

• tandvlees dat er rood of gezwollen uitziet
• tandvlees dat bloedt tijdens het poetsen of het reinigen tussen je tanden met bijvoorbeeld een rager
• een vieze smaak of slechte adem
• teruggetrokken tandvlees
• gevoeligheid bij koude of warme dranken
• een ruimte tussen je tanden en tandvlees waar etensresten makkelijk blijven zitten
• bij verder gevorderde parodontitis: loszittende tanden of kiezen

Niet iedereen heeft álle verschijnselen tegelijk. Laat veranderingen aan je tandvlees of tanden daarom altijd even beoordelen door je tandarts.

Tip: bloedt je tandvlees tijdens het poetsen of reinigen tussen je tanden? Ga juist dóór met reinigen. Vaak wordt het binnen een week al minder. Ga niet harder poetsen. Stopt het bloeden niet? Maak dan een afspraak bij je tandarts of mondhygiënist.

Parodontitis zelf wordt niet gezien als een klassieke “besmettelijke ziekte”. Wel komen bij parodontitis bepaalde bacteriën in de mond voor. Die zou je kunnen overdragen als iemand anders jouw tandenborstel gebruikt.

Het voorkomen van tandplak en een goede mondhygiëne blijven belangrijk voor iedereen, met of zonder parodontitis.

Parodontitis is een aandoening die dieper in het tandvlees en weefsel rond de tanden kan voorkomen. Dit kan je niet volledig zelf behandelen. Wel kan je thuis veel doen om je mond gezond te houden en verergering te voorkomen, zoals:

• poets 2 keer per dag je tanden met een fluoride-tandpasta. Consequent en zorgvuldig poetsen, aangevuld met reiniging tussen de tanden, helpt tandplak te verwijderen en ondersteunt gezond tandvlees én het voorkomen van gaatjes.
• dagelijks tussen je tanden reinigen met bijvoorbeeld ragers, tandenstokers of flosdraad
• advies van je tandarts en mondhygiënist op te volgen, zodat je weet wat bij jouw situatie past

De daadwerkelijke behandeling van parodontitis wordt altijd uitgevoerd door een tandarts of mondhygiënist.

Tip: weet je niet precies welke maat ragers

Het doel van de behandeling van parodontitis is om de ontsteking onder controle te krijgen en je mondgezondheid stabiel te houden. Hoe dat precies gaat, verschilt per persoon. Maar meestal verloopt het volgens volgende stappen:

Stap 1: Onderzoek en plan maken

De eerste fase is een grondige inventarisatie door je tandarts, mondhygiënist of parodontoloog. Hierbij worden verschillende zaken bekeken, zoals:

• een uitgebreide controle van je tandvlees en kaakbot
• het meten van de pocketdieptes rond je tanden en kiezen
• eventueel röntgenfoto's om de situatie van het bot in kaart te brengen
• een gesprek over je mondverzorging en gewoontes: hoe poets je, rook je en hoe is je algemene gezondheid?

Stap 2: Reiniging en uitleg

Daarna volgt de eerste behandeling:

• je tandplak en tandsteen worden grondig verwijderd, ook onder de tandvleesrand
• je krijgt uitleg over hoe je thuis het beste poetst en reinigt
• er kan advies worden gegeven over leefstijl of mondverzorging, bijvoorbeeld stoppen met roken of het gebruik van hulpmiddelen

Stap 3: Evaluatie

Na een periode van enkele weken tot maanden kijkt de tandarts hoe het gaat:

• is je tandvlees rustiger geworden?
• zijn de pockets minder diep?
• lukt het om je gebit thuis goed schoon te maken?

Stap 4: Vervolgbehandeling

De ontsteking is na de eerste behandeling vaak nog onvoldoende onder controle. Dan kan een vervolgbehandeling nodig zijn, zoals:

• een extra reiniging
• een extra behandeling om moeilijk bereikbare plekken beter schoon te kunnen maken
• bij complexere situaties kan er samen gekeken worden naar wat haalbaar en passend is voor jouw mondgezondheid

Stap 5: Onderhoud

Na de actieve behandeling volgt onderhoud: periodieke controles en professionele reiniging om de situatie stabiel te houden. De frequentie verschilt per persoon.

Dat hangt af hoever de parodontitis is gevorderd en hoe goed het lukt om thuis je mond schoon te houden. Je behandelaar kan je vertellen wat je in jouw situatie kan verwachten.

Doet een parodontitisbehandeling pijn?

Veel mensen zijn hier benieuwd naar. Het antwoord verschilt per persoon, maar dit is in ieder geval goed om te weten:

• vaak wordt er met verdoving gewerkt bij diepreinigingen, zodat de behandeling goed te verdragen is
• na de behandeling kunnen tandvlees en tanden tijdelijk wat gevoeliger aanvoelen, maar hoe lang en hoe sterk dit is, verschilt per persoon

Je tandarts of mondhygiënist kan je vooraf uitleg geven over wat je precies kan verwachten tijdens én na de behandeling. Ook kunnen zij met je bespreken welke manieren van pijnverlichting in jouw situatie passend zijn.

Is bloedend tandvlees altijd parodontitis?

Nee, niet altijd. Bloedend tandvlees kan verschillende oorzaken hebben, zoals ontstoken tandvlees. Maar het is wel een signaal om serieus te nemen. Bloedt je tandvlees na een week stoken of flossen nog steeds? Laat dan je tandarts beoordelen wat er aan de hand is.

Kan parodontitis terugkomen?

Ja, ook na een succesvolle behandeling blijft je mond gevoelig voor ontstekingen rond het tandvlees. Stop je met de juiste mondverzorging of met de controles? Dan kan parodontitis weer terugkomen. Daarom blijven regelmatige bezoeken bij de tandarts of parodontoloog en een goede mondverzorgingsroutine belangrijk.

Kan je parodontitis genezen?

Nee, parodontitis kan je niet volledig genezen, maar wel stabiliseren. Hierbij is professionele reiniging en begeleiding van een tandarts, parodontoloog of mondhygiënist vrijwel altijd nodig.

Disclaimer:

deze blog is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen advies van je tandarts, mondhygiënist of parodontoloog. Bij klachten of twijfel: maak een afspraak. Heb je daarnaast vragen over je algemene gezondheid, overleg dan met je huisarts.