Vrouw hand op buik en kop thee

Lichamelijke klachten en stress

Je voelt je misschien niet serieus genomen als de dokter zegt dat stress de oorzaak kan zijn van je lichamelijke klachten. Het lijkt dan alsof de dokter bedoelt dat de klachten zijn ingebeeld of dat je je aanstelt. Toch kan een psychisch probleem, zoals langdurige stress, ook zorgen voor lichamelijke klachten. Hoe kan stress lichamelijke klachten veroorzaken? En kun je iets aan (de symptomen van) stress doen? Lees het in dit artikel.

Wat is stress?

Stress betekent letterlijk spanning. Op een stressmoment komen er allerlei hormonen vrij die je lichaam helpen om in actie te komen. Hierdoor worden bijvoorbeeld je hartslag en ademhaling sneller. Is het stressmoment achter de rug, dan keert je lichaam terug naar zijn gewone staat. Dit ervaar je dan als opluchting: de spanning glijdt van je af. Allerlei gebeurtenissen kunnen stress uitlokken. Denk aan:

  • Een ingrijpende gebeurtenis
  • Kleine dagelijkse irritaties, zoals de file
  • Piekeren over een lichamelijke klacht of over de toekomst
  • Drukte op werk

Het menselijk lichaam geeft niet alleen tijdens een stressvolle situatie een stressreactie. Dit kan ook later komen, wanneer de spanning juist vermindert. Een bekend voorbeeld hiervan is spanningshoofdpijn die pas in het weekend of aan het begin van de vakantie ontstaat.

Wanneer is stress ongezond?

Stress hoeft niet te zorgen voor negatieve bijwerkingen zolang de ervaren spanning niet lang blijft hangen of constant aanwezig is. Er zijn zelfs aanwijzingen dat kortdurende stress ook een positief effect kan hebben op je functioneren, bijvoorbeeld als je een deadline moet halen. Het wordt daarom ook wel ‘gezonde stress’ genoemd. Let op: dit betekent niet dat stress ook echt gezond is maar de stress kan in dit geval niets kwaad.

Sta je voor langere tijd onder hoge druk? Door bijvoorbeeld een stressvolle baan of examenstress? Dan kunnen stresshormonen wel een negatief effect hebben op je lichaam en kunnen er lichamelijke klachten ontstaan. Stress die lang aanhoudt, wordt daarom ook wel ongezonde stress genoemd.

Wat zijn de gevolgen van chronische stress?

Langdurige stress geeft door voortdurende aanspanning van spieren bijvoorbeeld hoofd-, nek- en rugpijn. Dit komt doordat spieren tijdens stressvolle periodes onvoldoende tijd krijgen om te herstellen. De spieren verzuren en gaan pijnlijk aanvoelen. Dit proces kan ook 's nachts optreden. Bij het opstaan, kun je je dan stram en stijf voelen.

Ook klachten zoals duizeligheid, eczeem, darmklachten en hartklachten kunnen een gevolg zijn van langdurige stress. Dit zijn symptomen die kunnen ontstaan bij kortdurende én langdurige stress:

Kunnen lichamelijke klachten ook leiden tot stress?

De lichamelijke reacties die optreden bij stress kunnen soms bezorgdheid en irritaties oproepen. Ook het lang aanhouden van de klacht kan tot ongerustheid leiden. Je vraagt je bijvoorbeeld af: 'hoe lang gaat dit nog duren?' en 'gaat dit ooit nog over?' Zulke gedachten en irritaties kunnen weer tot een nieuwe stressreacties leiden. Zo kom je in een negatieve spiraal van stress, lichamelijke klachten en daardoor nog meer stress. Met als resultaat: langdurige stress én vervelende lichamelijke klachten. Soms zelfs tot lang na de oorspronkelijke reden waardoor je stress had!

Hoe weet ik of mijn lichamelijke klacht een gevolg is van stress?

Of stress de oorzaak is van je lichamelijke klacht(en), kan niet met een eenvoudige test worden aangetoond. Wel kan worden gezocht naar aanwijzingen hiervoor. Eerst moet worden uitgesloten dat de lichamelijke klacht het gevolg is van een lichamelijke ziekte of afwijking.

Vooral als er geen duidelijke lichamelijke ziekten of afwijkingen worden gevonden, kan het zijn dat stress een rol speelt. Een belangrijke aanwijzing hiervoor is het tegelijkertijd optreden van verschillende klachten, zoals:

Hoe kan ik stress en lichamelijke klachten oplossen?

Het bijhouden van een dagboek kan je helpen om het verband tussen stress en lichamelijke klachten te ontdekken. Beschrijf dagelijks niet alleen op wat er gebeurt, maar beschrijf daarbij ook hoe je je voelt. Zo kun je ook achteraf zien wat de oorzaak was van je stress, zelfs als je dat op het moment zelf nog niet doorhad. Verder kunnen de volgende tips helpen bij het voorkomen van stress en lichamelijke klachten:

  • Slaap voldoende (zeven tot acht uur).
  • Blijf in beweging. Je bent misschien geneigd om te stoppen met bewegen door een lichamelijke klacht, maar bewegen is juist belangrijk voor een gezonde geest en een gezond lichaam! Bewegen helpt je om te ontspannen. Doe bijvoorbeeld rustgevende oefeningen, zoals yoga.
  • Neem de tijd voor ontspanning.
  • Maak bijvoorbeeld een mooie wandeling of lees een goed boek. Hierdoor haal je jezelf even weg uit de stresssituatie.
  • Doe ontspanningsoefeningen om zowel mentaal als fysiek even stil te staan.
  • Vraag om hulp. Kun je de werkstress niet meer aan? Geef dat dan aan bij je collega’s. Samen kunnen jullie op zoek naar een oplossing.
  • Ook je huisarts kan advies geven over hoe je kunt omgaan met stress. Trek dus op tijd aan de bel.
Bekijk hier ons assortiment aan supplementen die je helpen te ontspannen >

In samenwerking met

Drs. T. Dijkhorst (consulent) en Dr. P.F. van Akkerveeken (consulent).

Heb je een vraag of wil je persoonlijk advies? Kom dan langs in de dichtstbijzijnde Etos winkel. Wat je vraag ook is, we staan voor je klaar.

Voor een betere nachtrust

2L,
€ 10,75
spray
€ 8,49
€ 14,99
Promotie: Promotie voorwaarden: Lucovitaal alle varianten, combineren mogelijk.
tablet
€ 13,59

Bekijk winkelmandje