bed met nachtlampje in donkere kamer

Slaapwandelen

Het is een filmisch beeld: iemand die met wijdopen ogen en in pyjama rond strompelt in een donker huis. De trap af, de deur uit – straks kruipt ‘ie nog achter het stuur! Maar meestal kom je je bed niet eens uit als je slaapwandelt. Wat is de oorzaak van slaapwandelen? En kun je er iets aan doen?

Wat is slaapwandelen?

Slaapwandelen of ‘somnambulisme’ houdt in dat je handelingen verricht terwijl je nog slaapt. Je kunt rond gaan lopen, je aankleden, de trap af gaan, deuren en ramen openzetten en zelfs eten bereiden en opeten. Maar meestal kom je niet verder dan je bed, waar je rechtop gaat zitten en wat rondkijkt. Je ogen zijn meestal open als je slaapwandelt, maar je hebt een wazige of afwezige blik. Iemand die een gesprek met je probeert te voeren, krijgt alleen gemompelde antwoorden. Raar, hè? Dat je lichaam nog zo goed kan functioneren terwijl jij zelf buiten westen bent. Je voert dan ook alleen handelingen uit die routinematig zijn: dingen die je als je wakker bent, ook doet zonder erbij na te denken.

Droom ik als ik slaapwandel?

Nee, je droomt niet als je slaapwandelt. Dromen gebeurt namelijk tijdens de REM-slaap: dan is je lichaam ‘verlamd’, maar zijn je hersenen heel actief. Slaapwandelen vindt juist plaats tijdens je diepe slaap, waarin je lichaam nog actief is maar je hersenen bijna helemaal ‘uit’ staan. Daarom herinner je je de volgende ochtend ook niets meer van je nachtelijke avonturen.

Wat is de oorzaak van slaapwandelen?

Het is niet helemaal duidelijk waarom we op pad gaan als we slapen. Het lijkt erop dat er iets niet goed gaat bij de wisselwerking tussen slapen en waken. Waarschijnlijk spelen daarbij meerdere factoren een rol. Een paar factoren waarvan bekend is dat ze invloed hebben op slaapwandelgedrag zijn:

  • Genetische aanleg
  • Stress
  • Oververmoeidheid
  • Ziekte en koorts
  • Medicijngebruik
  • Alcohol- en drugsgebruik

Wist je dat 7% van de mensen ooit in zijn of haar leven slaapwandelt?

Waarom slaapwandelen kinderen vaker dan volwassenen?

Dat is ook niet helemaal bekend. Waarschijnlijk komt het doordat de hersenen en het zenuwstelsel van kinderen zich nog aan het ontwikkelen zijn. Daardoor worden er sneller ‘foutjes’ gemaakt als het kind slaapt. Ook is dat de reden waarom kinderen vaak over hun slaapwandelgewoonte heen groeien als ze ouder worden: naarmate de hersenen zich ontwikkelen, worden er minder ‘foutjes’ gemaakt tijdens het slapen en gaat een opgroeiend kind minder of zelfs helemaal niet meer slaapwandelen.

Is het gevaarlijk om een slaapwandelaar wakker te maken?

Het is een mythe dat het gevaarlijk is om een slaapwandelaar wakker te maken. Wel kan het zijn dat de slaapwandelaar verward, angstig of boos wordt als hij plotseling wordt gewekt en niet zo snel begrijpt waar hij terecht is gekomen. Daarom is het beter om een slaapwandelaar zonder hem te wekken terug naar bed te begeleiden, waar hij doorgaans rustig verder zal slapen.

Wat kan ik doen aan slaapwandelen?

Slaapwandelen kan meestal geen kwaad en is een onschuldige slaapgewoonte. Ook resulteert het zelden in gevaarlijke situaties. Daarom hoef je er in de meeste gevallen niet actief iets aan te doen. Heb je wel last van het slaapwandelen? Bijvoorbeeld omdat je agressief gedrag vertoont in je slaap of jezelf vaak ’s nachts verwondt of bezeert? Dan kun je de volgende dingen doen:

  • Zorg voor een regelmatig slaappatroon met vaste bed- en wektijden
  • Gebruik liever geen alcohol en drugs
  • Doe ontspanningsoefeningen
  • Bespreek met je huisarts of gedragstherapie iets voor jou is

Een veilige omgeving

Heb je geen last van het slaapwandelen, maar wil je er wel voor zorgen dat je nachtelijke avonturen onschuldig blijven? Dan hebben we een paar tips voor je:

  • Zet een traphekje voor het trapgat
  • Doe de ramen en deuren op slot (met hangsloten) en berg de sleutels op
  • Houd je vloer opgeruimd, zodat je nergens over kunt struikelen
  • Leg een natte handdoek naast je bed, waardoor je gewekt wordt als je hierop gaat staan
  • Gebruik een sensormat met alarm of een deuralarm, zodat jij of iemand met wie je woont wakker wordt als je aan de wandel gaat

Heb je een vraag of wil je persoonlijk advies? Kom dan langs in de dichtstbijzijnde Etos winkel.