Antibiotica: alle feiten op een rij

Antibiotica is een verzamelnaam voor verschillende medicijnen die gericht werken tegen bacteriën. Antibiotica hebben geen effect op virussen, zoals bij verkoudheid of griep. Juist gebruik van antibiotica is belangrijk om de werking te behouden en resistentie tegen antibiotica te helpen voorkomen.

Wat doet antibiotica?

Antibiotica doden bacteriën of remmen de groei ervan. Hierdoor krijgt het lichaam de kans om de infectie verder zelf op te ruimen. Antibiotica kan bijvoorbeeld worden ingezet bij een blaasontsteking of wanneer een ontstoken wond mogelijk antibiotica nodig heeft.

Soorten antibiotica

Er bestaan verschillende soorten antibiotica, die elk werken tegen bepaalde soorten bacteriën. Veelgebruikte groepen zijn bijvoorbeeld penicillines, macroliden, tetracyclines en cefalosporines. Elk type heeft een eigen werking en wordt ingezet bij verschillende bacteriële infecties. Welke antibiotica je krijgt, hangt af van de soort infectie, de bacterie die de klachten veroorzaakt, je gezondheid en eventuele allergieën.

Hoe snel werkt antibiotica?

In veel gevallen kan binnen 1 tot 3 dagen verbetering van klachten optreden. Hoe antibiotica precies werkt, kan verschillen per infectie en per middel. Let op: maak de kuur altijd af om resistentie tegen antibiotica te helpen voorkomen!

Na het afronden van de kuur kan antibiotica nog een tijdje in je lichaam aanwezig zijn. Hoe lang antibiotica nog doorwerkt in het lichaam verschilt per middel, maar dit is meestal enkele dagen. Dit betekent niet dat je beschermd bent tegen nieuwe infecties!

Veel mensen denken dat antibiotica naast bacteriën ook virussen kan doden. Dit is niet waar. Antibiotica kunnen geen virussen, zoals een griepvirus, bestrijden. Bacteriële infecties, zoals een blaasontsteking, kan wel worden behandeld met antibiotica.

Ja, dat kan. Als antibiotica vaak of onjuist worden gebruikt, kunnen sommige bacteriën zich zo aanpassen dat ze minder goed reageren op bepaalde antibiotica. Dit betekent dat sommige infecties lastiger te behandelen zijn en er een alternatief antibioticum nodig kan zijn. Een bekend voorbeeld is MRSA, een bacterie die ongevoelig is voor meerdere soorten antibiotica, waardoor de behandeling ingewikkelder wordt. Gelukkig worden antibiotica in Nederland zorgvuldig voorgeschreven volgens medische richtlijnen. Daardoor komt antibioticaresistentie hier minder vaak voor dan in sommige andere Europese landen. Wil je meer weten? Raadpleeg dan je huisarts of apotheker.

Sommige antibiotica kunnen bijwerkingen veroorzaken. Veelvoorkomende klachten zijn:

• misselijkheid en overgeven
• diarree
• huiduitslag of rode vlekken

Soms kan huiduitslag een teken zijn van een allergische reactie. Twijfel je of je allergisch reageert op een antibioticum? Neem dan contact op met je huisarts. Lees altijd de bijsluiter voor specifieke informatie over jouw antibiotica.

Sommige antibiotica, zoals rifabutine en rifampicine, kunnen de werking van de anticonceptiepil beïnvloeden. Gebruik je de pil en start je met een antibioticakuur? Lees dan altijd de bijsluiter en overleg met je huisarts of apotheker om te controleren of je extra voorzorgsmaatregelen moet nemen.

Of alcohol en antibiotica samengaan, is afhankelijk van de antibiotica die je gebruikt. Bij de antibiotica metronidazol en tinidazol mag je bijvoorbeeld geen alcohol drinken, omdat er dan bijwerkingen optreden. Je kan dan last krijgen van:

• hartkloppingen
• een rood en warm gezicht
• hoofdpijn
• een verlaagde bloeddruk
• misselijkheid en zweten

Vraag je je af of je alcohol mag drinken tijdens je antibioticakuur? Lees de bijsluiter van de antibiotica dan goed door of raadpleeg je huisarts.

Bij het gebruik van bepaalde soorten antibiotica moet je de zon vermijden. Ga je met deze antibiotica toch de zon in, dan kan je last krijgen van een pijnlijke huid. Ook kunnen er zelfs blaren op je huid ontstaan.

Slik jij antibiotica? Hou je dan altijd aan de voorgeschreven dosis en gebruik nooit oude restjes. In die gevallen neemt de kans op resistentie toe.

Hoe lang moet je antibiotica gebruiken?

Hoe lang je antibiotica gebruikt, verschilt per situatie en type medicijn. Volg daarom altijd het advies van je arts en maak de kuur af, ook als je je al beter voelt

Mag je stoppen met antibiotica als je je beter voelt?

Het is niet verstandig om eerder te stoppen met je kuur, ook niet als je klachten minder worden. Door de kuur af te maken, verklein je de kans dat de infectie terugkomt en help je resistentie tegen antibiotica te beperken.

Wat als je een dosis antibiotica vergeet?

Vergeten kan gebeuren! In veel gevallen kan je de dosis alsnog innemen, maar dit hangt af van het moment. Check daarom even de bijsluiter of vraag je apotheker om advies.

Helpt antibiotica bij verkoudheid?

Nee, antibiotica werkt niet tegen virussen zoals verkoudheid of griep. Daarom wordt het hier meestal niet voor voorgeschreven, behalve als het om een bacteriële infectie gaat.

Wat betekent resistentie tegen antibiotica?

Dit betekent dat bacteriën minder gevoelig worden voor antibiotica. Hierdoor kan een behandeling minder goed werken. Daarom is het belangrijk om antibiotica alleen te gebruiken als het echt nodig is.

Kan je allergisch zijn voor antibiotica?

Ja, dat kan. Een antibiotica allergie komt niet vaak voor, maar kan zich uiten in bijvoorbeeld huiduitslag. Twijfel je? Neem dan contact op met je huisarts.

Mag je antibiotica combineren met andere medicijnen?

Soms wel, soms niet. Antibiotica kan invloed hebben op andere medicijnen. Gebruik je nog iets anders? Overleg dan even met je arts of apotheker.

Wanneer krijg je antibiotica voorgeschreven?

Je krijgt antibiotica als een arts denkt dat je een bacteriële infectie hebt waarbij dit nodig kan zijn.

Is antibiotica zonder recept verkrijgbaar?

Nee, in Nederland heb je altijd een antibiotica recept nodig. Zo wordt ervoor gezorgd dat antibiotica zorgvuldig wordt gebruikt

Wordt antibiotica vergoed?

Antibiotica wordt in veel gevallen vergoed vanuit de basisverzekering, omdat het alleen verkrijgbaar is met een antibiotica recept van een arts. Het kan wel zijn dat de kosten eerst onder je eigen risico vallen. Of en hoeveel je precies vergoed krijgt, kan verschillen per situatie en zorgverzekering. Twijfel je? Neem dan contact op met je zorgverzekeraar of apotheker.

Mag je antibiotica gebruiken tijdens je zwangerschap?

Sommige antibiotica kunnen tijdens de zwangerschap worden gebruikt, maar dit verschilt per middel en situatie. Daarom wordt antibiotica zwanger alleen voorgeschreven als een arts dit nodig vindt. Overleg altijd met je huisarts voordat je antibiotica gebruikt tijdens je zwangerschap.

Mag je antibiotica gebruiken tijdens borstvoeding?

Ook bij borstvoeding geldt dat niet alle antibiotica geschikt zijn. Sommige middelen kunnen in kleine hoeveelheden in de moedermelk terechtkomen. Gebruik je antibiotica en borstvoeding? Overleg dan altijd met je huisarts of apotheker om te bepalen wat in jouw situatie geschikt is.

Disclaimer: Dit is een informatiepagina, Etos heeft geen producten voor deze indicatie/aandoening. Deze blog is alleen bedoeld om nuttige informatie te geven aan onze klanten. De informatie in deze blog heeft geen therapeutische of diagnostische waarde en is niet bedoeld als vervanging voor het advies van een arts, specialist of andere professional. Heb je medische vragen? Bespreek die dan met je huisarts.