Belangrijke veiligheidswaarschuwing voor Etos Cranberry capsules en Care Cranberry capsules. Meer informatie

Slaapapneu: alles over symptomen, oorzaken en behandeling

Je hebt ‘s ochtends vaak hoofdpijn en valt overdag regelmatig in slaap, maar van slapen zelf raak je ook niet uitgerust. Vraag jij je af of je slaapapneu zou kunnen hebben? Wij leggen je uit wat apneu precies is, hoe je het bij jezelf kunt herkennen en wat de behandeling is.

Wat is slaapapneu?

De term apneu is afkomstig uit het Oudgrieks en betekent letterlijk ‘niet ademen’, oftewel een ademstilstand. We spreken van een slaapapneu wanneer er tijdens je slaap een pauze is in je ademhaling van meer dan tien seconden. Je kan ook een hypopneu hebben, waarbij je ademhaling niet stopt maar wel gedurende tien seconden sterk verminderd is. Veel mensen hebben af en toe een lagere ademhaling of ademstilstand in hun slaap, wat niet hoeft te betekenen dat je een slaapstoornis hebt. Bij een diagnose van slaapapneu heb je ‘s nachts meer dan vijf keer per uur een ademstilstand en ben je overdag erg vermoeid zonder dat je daar een reden voor hebt, zoals een slaaptekort.

Wat is het Obstructief Slaap Apneu Syndroom (OSAS)?

Het obstructief slaapapneusyndroom, of OSAS, is de meest voorkomende vorm van slaapapneu. Bij OSAS geven je hersenen tijdens je slaap wel de prikkel om adem te halen, maar wordt je luchtweg gedeeltelijk of volledig geblokkeerd waardoor je ademhaling vermindert of tijdelijk stopt.

Hoe wordt OSAS veroorzaakt?

De naam obstructief slaapapneusyndroom zegt het al: OSAS wordt veroorzaakt door een afsluiting of obstructie van je luchtweg, waardoor er geen zuurstof in je longen terecht komt. Wanneer je luchtweg niet volledig maar gedeeltelijk geblokkeerd wordt, ontstaat tijdens het inademen een onderdruk in je keel die je zachte weefsel laat trillen. Oftewel: je gaat snurken! Wie snurkt, hoeft heus niet altijd slaapapneu te hebben. Maar het is wel belangrijk om te weten dat wie OSAS heeft, bijna altijd snurkt! De oorzaken van snurken en het obstructief slaapapneusyndroom komen dan ook grotendeels overeen. OSAS kan worden veroorzaakt door:

  • Je anatomie
  • Slaappositie
  • Overgewicht
  • Geïrriteerde keel
  • Verslapping van de keelspieren
  • Alcohol en medicatie

OSAS en anatomie

De volgende aspecten van je anatomie kunnen leiden tot slaapapneu:

  • Een korte of dikke nek
  • Vergrote neus- en keelamandelen
  • Neuspoliepen
  • Lang of gespleten gehemelte
  • Een grote tong
  • Een langere huig
  • Een naar achter staande onderkaak

OSAS en slaappositie

Wanneer je op je rug slaapt, is je kaak volledig ontspannen en zakken je zachte gehemelte, huig en tong naar achteren. Dit kan je luchtwegen blokkeren.

OSAS en overgewicht

De aanwezigheid van overtollig vetweefsel rondom je nek en keel kan de wand van je keelholte verdikken. Dit vernauwt je luchtweg en kan leiden tot apneu.

OSAS en een geïrriteerde keel

Roken of brandend maagzuur veroorzaakt irritatie in de keel, waardoor de wand van de keelholte kan verdikken en de doorgang nauwer wordt.

OSAS en een verslapping van de keelspieren

Naarmate je leeftijd vordert, versmalt je keel en verslappen de spieren in je keel. Dit kan ertoe leiden dat het zachte weefsel rondom je huig en in je keelholte samenvalt tijdens je slaap, wat de luchtweg gedeeltelijk of volledig blokkeert.

OSAS en alcohol en medicatie

Alcohol en bepaalde soorten medicatie, zoals spierontspanners, kunnen je keelspieren ontspannen, wat kan leiden tot slaapapneu.

Wat is het Centraal Slaap Apneu Syndroom (CSAS)?

Het centraal slaapapneusyndroom, of CSAS, komt minder vaak voor en ontstaat wanneer de hersenen te weinig prikkels geven om adem te halen, bijvoorbeeld omdat je hersenletsel hebt. Een ander belangrijk verschil met OSAS is dat je luchtweg bij CSAS niet wordt geblokkeerd en je dus ook niet snurkt. Het is mogelijk om CSAS gemengd met OSAS te hebben, maar CSAS komt ook op zichzelf voor.

Hoe wordt CSAS veroorzaakt?

Hoe vaak en hoe diep je ademhaalt wordt aangestuurd door het ademhalingscentrum in je hersenen. Wanneer er een schommeling is in het zuurstof- en koolzuurgasgehalte in het bloed, reageren je hersenen door een signaal af te geven aan de ademhalingsspieren om te ademen. Als je hersenletsel hebt, kan dit proces verstoord zijn. Het gevolg is dat je ademhaling tijdelijk vermindert of even stopt. Het centraal slaapapneu syndroom kan veroorzaakt worden door:

  • Een hartaandoening
  • Een neurologische aandoening
  • Hersenletsel, in het bijzonder hersenstamletsel
  • Multi-systeem atrofie, of MSA
  • De ziekte van Parkinson
  • Bloeddrukschommelingen

Wat zijn de symptomen van slaapapneu?

Slaapapneu is lastig om bij jezelf vast te stellen, vooral wanneer je geen partner hebt die eventuele ademstops of snurken kan opmerken. Vermoed jij dat je slaapapneu hebt? Let dan, eventueel samen met familie of door jezelf ‘s nachts op te nemen, op de volgende symptomen:

  • Periodes van stilte waarin je stopt met ademen
  • Naar adem happen in je slaap
  • Regelmatig verward wakker worden
  • Wakker worden met een droge mond
  • Nachtzweten
  • Hoge bloeddruk
  • Hartkloppingen
  • Het gevoel hebben dat je niet uitgerust bent na het slapen
  • Buitensporige vermoeidheid en slaperigheid overdag
  • Hoofdpijn in de ochtend
  • Prikkelbaarheid
  • Concentratieproblemen en vergeetachtigheid
  • Angstdromen
  • Bij OSAS: luidruchtig snurken
  • Bij CSAS: grote moeite om in slaap te vallen

Als jij denkt dat je slaapapneu zou kunnen hebben, is het raadzaam om een arts te raadplegen.

Bestaat er een slaapapneu test?

Wanneer je een arts bezoekt om slaapapneu te bespreken, kan deze voorstellen om een polysomnografie te doen, oftewel een meting tijdens je slaap. Dit kan plaatsvinden in een speciaal slaaplaboratorium of met apparatuur die je mee naar huis neemt. Tijdens een polysomnografie wordt het zuurstofgehalte in je bloed en je bloeddruk gemeten. Ook wordt met elektrodes de activiteit van je hersenen, longen, borstspieren en benen bijgehouden. Zo kan de arts vaststellen hoe diep je slaapt, of er apneus optreden en hoe vaak jouw hersenen een seintje geven dat je wakker moet worden.

Is slaapapneu gevaarlijk?

Het is goed om te weten dat je tijdens slaapapneu geen risico loopt om te stikken. Wanneer je hersenen de apneu opmerken, geven ze een alarmsignaal af waardoor je minder diep gaat slapen of wakker wordt. Je loopt hierdoor wel de kans dat je een stuk minder goed slaapt en dus erg vermoeid en slaperig kan zijn overdag. Dit kan leiden tot gevaarlijke situaties, bijvoorbeeld in het verkeer. Ook kunnen zulke alarmsignalen van je hersenen een hoge bloeddruk veroorzaken, wat extra stress oplevert voor je hart en bloedvaten. Daarom is het belangrijk om langs te gaan bij je huisarts wanneer je denkt dat je slaapapneu hebt.

Hoe werkt een slaapapneu masker (CPAP)?

CPAP staat voor Continuous Positive Airway Pressure, oftewel continue positieve luchtwegdruk. Het werkt via een neusmasker dat tijdens het in- en uitademen lucht in je neus en keel pompt, waardoor de wanden van je keelholte niet samen kunnen vallen. Dit vermindert het aantal ademstilstanden in je slaap en kan ook snurken laten verdwijnen. Een CPAP is met een slang verbonden aan een apparaat en kan oncomfortabel zijn tijdens het slapen. Maar wanneer je slaapapneu hebt, zorgt een CPAP wel voor een betere, diepere slaap.

Kun je van slaapapneu genezen?

Als je slaapapneu hebt, is het belangrijk om de hulp van een arts in te schakelen. Of je er zelf aan kan bijdragen dat je apneu natuurlijk geneest, is afhankelijk van de oorzaak. Zo heb je wel invloed op je levensstijl, maar kun je natuurlijk niets veranderen aan een lang gehemelte of grote tong. De volgende aanpassingen in je levensstijl kunnen je wel helpen om de symptomen van apneu te verminderen:

  • Een gezond voedingspatroon, voldoende beweging en afvallen bij overgewicht
  • Anti-oxidanten zoals vitamine C en vitamine E bijslikken om de oxidatieve stress van slaapapneu te verminderen
  • Omega 3 supplementen met DHA gebruiken die je cellen beschermen tegen stress
  • Stoppen met roken 
  • Alcohol en medicatie vermijden die je keelspieren laten ontspannen

Vermoed jij dat je slaapapneu hebt? Dan is het raadzaam om langs te gaan bij je huisarts.

Ben je op zoek naar persoonlijk advies over nachtrust van één van onze medewerkers? Kom dan langs in de dichtstbijzijnde Etos winkel.

Lees hier verder over insomniasnurkennachtrust en melatonine.