Eerste hulp bij teken

Jaarlijks worden in Nederland ongeveer een miljoen mensen door een teek gebeten. Een tekenbeet is meestal onschuldig, maar in een aantal gevallen kan een teek de ziekte van Lyme overdragen. Dat kan nare gevolgen hebben. Daarom vertellen wij je alles wat je moet weten over teken en hoe je een tekenbeet kunt voorkomen. Toch gebeten? Geen zorgen. In dit artikel lees je ook hoe je een teek verwijdert en wanneer je je huisarts moet raadplegen.

Wat is een teek?

Een teek is een klein, bruinzwart insect van één tot drie millimeter groot en heeft (net als een spin) acht pootjes. Teken leven vooral in struiken en hoge grassen en worden actief zodra de temperatuur de acht graden aantikt. Deze bloeddorstige beestjes voeden zich met bloed van mensen en dieren. Een volgezogen teek kan tot wel honderd keer zijn eigen gewicht aan bloed dragen. Teken kruipen en kunnen (gelukkig) niet vliegen of springen.

Hoe kun je een tekenbeet herkennen?

Als je bent gebeten door een teek, zie je in eerste instantie alleen een zwart puntje op je huid. Daarom wordt een tekenbeet vaak over het hoofd gezien. Bovendien is een tekenbeet vaak pijnloos. Als de teek zich volzuigt met bloed, zwelt de teek langzaam op tot een bruinzwart of grijs bolletje ter grootte van een erwt. Na een aantal dagen laat de teek vanzelf los. Binnen drie dagen nadat je bent gebeten, ontstaat op de plek van de beet een rood vlekje. Dit plekje wordt meestal niet groter dan één tot twee centimeter en verdwijnt binnen een week. Wordt het vlekje groter? Raadpleeg dan je huisarts.

Jeukt een tekenbeet?

Nee, een tekenbeet jeukt meestal niet. Ben je gebeten door een teek en heb je last van jeuk op de plek waar je bent gebeten? Raadpleeg dan je huisarts.

Hoe moet je een teek verwijderen?

Ben je gebeten door een teek? Dan is het belangrijk dat je de teek zo snel mogelijk verwijdert. Zo verklein je de kans dat de teek mogelijke ziekteverwekkers overdraagt. Een teek verwijderen doe je zó:

  1. Grijp met een tekentang of een pincet de teek zo dicht mogelijk tegen de huid. Let op: probeer de teek niet te verwijderen met hitte, alcohol, zeep of andere middelen. Dit kan de kans op een mogelijke besmetting vergroten.
  2. Trek de teek vervolgens voorzichtig loodrecht (zónder te draaien) uit de huid.
  3. Maak de wond schoon met ontsmettingsalcohol of jodium.
  4. Noteer de datum en de plek van de tekenbeet en maak een foto van de beet.

Bij het verwijderen kan de kop van de teek afbreken en achterblijven in de huid. Dit is niet erg. De kop komt er namelijk vanzelf weer uit. Houd de eerste drie maanden nadat je bent gebeten goed in de gaten of er rond de plek van de tekenbeet een rode of blauwrode vlek of kring ontstaat. Raadpleeg je huisarts als je rond de plek waar je bent gebeten of op een andere plek op je lichaam zo’n vlek of kring ontdekt.

Lukt het niet om de teek te verwijderen? Neem dan dezelfde dag nog contact op met je huisarts of de huisartsenpost.

Wanneer moet je naar de huisarts?

In Nederland is gemiddeld één op de vijf teken besmet met de borrelia bacterie die de ziekte van Lyme veroorzaakt. Een tekenbeet kan dan ook gevaarlijk zijn. Raadpleeg je huisarts in de volgende gevallen:

  • Als het je niet lukt om de teek te verwijderen. 
  • Als de teek mogelijk langer dan vierentwintig uur in je huid heeft gezeten. 
  • Als er een rode of blauwrode verkleuring of kring rond de tekenbeet ontstaat.
  • Als je op een andere plek op je lichaam een rode of blauwrode verkleuring ontdekt.
  • Als je na enkele dagen of maanden nadat je bent gebeten griepachtige klachten krijgt.

Hoe kun je een tekenbeet voorkomen?

Omdat teken besmet kunnen zijn met ziekteverwekkers, is voorkomen beter dan genezen. Ga je de natuur in? Neem dan de volgende maatregelen om een tekenbeet te voorkomen:

  • Blijf op de wandelpaden en mijd hoog gras en struiken.
  • Draag kleding met lange mouwen en lange pijpen én stop je broekspijpen in je sokken.
  • Gebruik deet om teken op afstand te houden. Probeer bijvoorbeeld de Etos Anti-Insect 50% Deet Lotion. Dit middel beschermt je tot wel tien uur tegen teken en andere insecten, zoals muggen
  • Controleer je lichaam bij thuiskomst op teken. Teken verstoppen zich vooral op warme en vochtige plekken, bijvoorbeeld onder je oksels of in je liezen en knieholtes.
  • Liever geen risico nemen? Klop de kleding die je hebt gedragen uit of was deze tenminste dertig minuten op zestig graden om ze te ontdoen van teken die je per ongeluk mee naar huis hebt genomen.

Pas op: deet is niet geschikt voor baby’s en kinderen. Ook als je zwanger bent of borstvoeding geeft mag je geen deet gebruiken. Gebruik dan bijvoorbeeld de Etos Anti Muggen & Teken Spray met citriodiol. Dit is een natuurlijk middel dat vier tot zes uur bescherming biedt tegen teken en muggen.

Bekijk hier ons assortiment aan anti-insectproducten. Heb je een vraag over een anti-insectproduct? Kom dan langs in de dichtstbijzijnde Etos winkel.