tropen

Malaria

Ben je wel eens in de tropen geweest? Of ben je van plan er naar toe te gaan? Dan heb je vast wel eens van malaria gehoord. Maar wat is het nu precies? En is het te voorkomen? Wij vertellen je alles wat je moet weten over malaria!

Wat is malaria?

Malaria is een infectieziekte die wordt overgebracht door muggen. Tijdens een muggenbeet wordt de ziekteverwekker Plasmodium overgedragen. Er zijn verschillende typen van deze ziekteverwekker te onderscheiden. Hierdoor zijn er verschillende vormen die malaria veroorzaken.

Het type malaria tropica komt het meeste voor en heeft het helaas ook het meest ernstige ziektebeloop. De ziekte komt vooral in de tropen en de subtropen voor: met name in Afrika, Zuidoost Azië en Zuid-Amerika. De laatste jaren heeft het gebied waar malaria voorkomt, zich uitgebreid. Misschien ken je wel iemand in Nederland die malaria heeft gehad. Dit komt door de zogenoemde ‘importgevallen’ vanwege de toename van reizen naar verre landen. De mug die malaria kan verspreiden komt gelukkig niet in Nederland voor.

Hoe ontstaat malaria?

Malaria wordt veroorzaakt door een infectie met de malariaparasiet Plasmodium. Mensen raken besmet via een beet van een mug met malaria. Malaria wordt alleen overgebracht door een bepaald type mug.

Als de ziekteverwekker eenmaal in het menselijk lichaam is, vermenigvuldigt het zich regelmatig. Hierdoor kan er bloedarmoede ontstaan en kunnen veel organen beschadigd raken. Zo ook je hersenen. Vaak worden de muggen als de boosdoener gezien. Dit is ook zeker waar, maar mensen met malaria kunnen ook op hun beurt muggen besmetten. Hierdoor raakt de mug geïnfecteerd waardoor zij weer andere mensen kunnen besmetten.

Wat zijn de symptomen van malaria?

Er zijn drie verschillende typen malaria die elk een ander ziektebeloop hebben:

  1. Malaria tropica
  2. Malaria tertiana
  3. Malaria quartana

Malaria tropica

Bij malaria tropica kan bij een steek van een besmette mug na ongeveer tien dagen de volgende ziekteverschijnselen optreden:

  • Koorts (bij sommige mensen treedt het in pieken op, bij anderen (vrijwel) continu)
  • De koorts(piek) gaat vaak gepaard met koude rillingen
  • Misselijkheid
  • Overgeven
  • Diarree
  • Hoofdpijn
  • Zwakheid
  • Spierpijn

Malaria tropica gaat vaak gepaard met verschijnselen die veroorzaakt worden door de schade die de malariaparasiet in het lichaam aanricht. Iemand met malaria tropica kan last krijgen van bloedarmoede, geelzucht of in shock raken. Ook kunnen de hersenen van de patiënt worden aangetast Dit kan tot verwardheid of coma kan leiden. De ziekte is daarom levensgevaarlijk, dus het is belangrijk om direct actie te ondernemen als je denkt dat je malaria tropica hebt.

Malaria tertiana

Malaria tertiana verloopt veel milder dan malaria tropica en is niet levensgevaarlijk. Je kunt malaria tertiana herkennen aan de volgende symptomen:

  • Koortspieken die elke 42 uur optreden
  • Tijdens de koortspiek kun je je heel erg ziek voelen
  • De ziekte kan een tijd verdwijnen en daarna weer terugkomen

Drie jaar na de eerste aanval is het terugkeren van de ziekte niet meer te verwachten.

Malaria quartana

Ook malaria quartana verloopt veel milder dan malaria tropica en is niet levensgevaarlijk. Je kunt malaria quartana herkennen aan de volgende symptomen:

  • Koortspieken die elke 72 uur optreden
  • Tijdens de koortspiek kun je je heel ziek voelen
  • De ziekte kan een tijd verdwijnen en daarna weer terugkomen

Malaria quartana kan tot 25 jaar na de eerste aanval terugkomen.

Wat te doen tegen malaria?

Wanneer je in de tropen of binnen een aantal weken nadat je thuis komt koorts krijgt, is het belangrijk dat jij en je huisarts rekening houden met een mogelijke malariabesmetting. Zoals we al eerder zeiden is malaria tropica een erg gevaarlijke ziekte. Het is daarom belangrijk om altijd te vermelden dat je recent in de tropen bent geweest. Aan de hand van je klachten, een lichamelijk onderzoek en een bloedonderzoek kan de arts nagaan of je malaria hebt.

Als de ziekte op tijd is herkend, is het goed te behandelen met medicijnen.

Hoe kan ik malaria voorkomen?

De volgende adviezen kunnen helpen om malaria te voorkomen:

Antimalariamiddelen slikken: je kunt jezelf beschermen tegen malaria, door vóór of vanaf je vertrek tot meestal vier weken na thuiskomst, antimalariamiddelen te gebruiken. Deze periode verschilt per middel. Het is belangrijk om je hierover te laten informeren bij je huisarts, een travelclinic of de GGD bij jou in de buurt. Verder is het voor een goede werking essentieel dat je het antimalariamiddel precies volgens de voorschriften gebruikt.

Neem muggenwerende maatregelen: de muggen die malaria overbrengen, steken tussen zonsondergang en zonsopgang. Tijdens deze periode is het belangrijk dat je maatregelen neemt, waardoor de muggen je niet steken. Je kunt dit doen op de volgende manieren:

Draag beschermende kleding

  • Shirt met lange mouwen
  • Broek met lange pijpen
  • Stop je shirt in je broek
  • Stop je broekspijpen in je sokken
  • Hoofddeksel

Horren voor de ramen

Het meest effectief is het plaatsen van horren voor de ramen van je verblijf. Dit zijn gazen voorzetstukken die voorkomen dat er muggen naar binnen kunnen.

Klamboe boven het bed

Ben je op vakantie en is het niet mogelijk om een hor te plaatsen? Dan kun je een klamboe over je bed of dat van je kind hangen. Dit is een gazen net dat voorkomt dat de muggen bij je lichaam kunnen komen. Het is hierbij belangrijk dat je een klamboe gebruikt die een muggenwerend middel bevat.

Antimugsmeersel gebruiken

Gebruik in de tropen een muggenwerend middel op basis van DEET met tenminste een concentratie van 25%. Anders werkt het niet goed genoeg. Het is verstandig om je goed te laten voorlichten door je huisarts of apotheker. Je kunt namelijk allergisch reageren op dit middel, daarom is het verstandig om het middel eerst op een klein plekje van je huid uit te testen.

Vermijd plaatsen met veel muggen

Vermijd met name tussen zonsondergang en zonsopgang plaatsen met veel muggen. In bossen en in gebieden met (stilstaand) water voelen muggen zich erg op hun gemak, waardoor ze talrijk aanwezig zijn. Ook bij kleine plassen, bronnen of regentonnen kunnen veel muggen aanwezig zijn.

Wanneer moet ik naar de huisarts?

Ben je in de tropen (geweest) en krijg je last van koorts en/of andere ziekteverschijnselen, dan is het erg verstandig als je je huisarts raadpleegt. Het is belangrijk om te vermelden dat je in de tropen bent geweest. Doe dit ook als je klachten krijgt terwijl je antimalariamiddelen hebt gebruikt. Sommige malariaparasieten kunnen, ondanks het gebruik van middelen ter voorkoming van malaria, toch malaria veroorzaken. Dit verloopt over het algemeen milder dan anders, maar is daardoor ook moeilijker te ontdekken. Malaria kan levensgevaarlijk zijn dus als je vermoedt dat je het hebt, neem dan zo snel mogelijk contact op met je huisarts.

Heb je een vraag of wil je persoonlijk advies? Kom dan langs in de dichtstbijzijnde Etos winkel. Wat je vraag ook is, we staan voor je klaar.

Bekijk winkelmandje

Wij adviseren om Microsoft Internet Explorer 11 en lager niet te gebruiken. Voor veilig en optimaal gebruik van onze website adviseren wij het gebruik van Google Chrome, Microsoft Edge, Mozilla Firefox of Apple Safari.