Waarom kan ik niet slapen?

Je ligt nachtenlang wakker en je brengt je dagen slaapwandelend door. Hoe kan het toch dat je zo slecht slaapt? Wij zetten de mogelijke oorzaken van slapeloosheid voor je op een rij.

Welke oorzaken zijn er voor insomnia?

Als je merkt dat je te weinig slaapt, is het belangrijk dat je langsgaat bij je huisarts voor advies. Deze kan vaststellen of je slapeloosheid, oftewel insomnia, hebt en of welke factoren daaraan bijdragen. De meest voorkomende lichamelijke en geestelijke oorzaken voor slapeloosheid zijn:

  • Psychologische en psychiatrische problemen
  • Stress
  • Medische aandoeningen die pijn of neurologische problemen veroorzaken
  • Voorgeschreven medicatie voor chronische of psychiatrische aandoeningen
  • Slaapapneu
  • Restless Legs Syndroom
  • Overgangsverschijnselen zoals opvliegers
  • Verstoord circadiane ritme
  • Hogere leeftijd

Heb jij last van slapeloosheid of heb jij het idee dat een van deze factoren een rol kan spelen in jouw slaapgedrag? Ga dan langs bij je huisarts voor persoonlijk advies.

Psychologische en psychiatrische problemen

Insomnia en psychologische en psychiatrische problemen kunnen een wisselwerking hebben op elkaar. Zo kan een depressie het gevolg zijn van slapeloosheid, maar hebben mensen met een depressie ook ruim twee keer meer kans op een verstoorde slaap. Dit kan een vicieuze cirkel van slaapproblemen en depressie veroorzaken. Het is dan ook belangrijk om je huisarts om advies te vragen wanneer je het idee hebt dat je te weinig slaapt.

Stress

Als reactie op stress maakt je lichaam de stresshormonen adrenaline en cortisol aan, die je lichaam en geest in opperste staat van paraatheid brengen. Het is de bedoeling dat zo’n stressreactie van korte duur is. Daarna moet je lichaam namelijk even bijkomen. Bij langdurige periodes van stress kan het lichaam niet herstellen en kun je je opgejaagd voelen en slaapproblemen ontwikkelen.

Medische aandoeningen die pijn of neurologische problemen veroorzaken

Een medische aandoening die neurologische problemen of veel pijn veroorzaakt kan je ‘s nachts uit je slaap houden. Zo komen slaapstoornissen voor bij mensen met de ziekte van Parkinson, multipele systeem atrofie, of bijvoorbeeld artrose. Denk jij dat een medische aandoening de aanleiding zou kunnen zijn voor jouw slapeloosheid? Dan is het raadzaam om je huisarts te vragen om advies.

Voorgeschreven medicatie voor chronische of psychiatrische aandoeningen

Medicatie zoals SSRI’s, bètablokkers, diuretica en corticosteroïden kunnen bijdragen aan slaapproblemen. Ook zelfzorgproducten die zonder recept verkrijgbaar zijn zoals hoestdrank of pijnstillers met cafeïne kunnen je slaaprust verstoren. Lees daarom altijd goed de bijsluiter voor gebruik of raadpleeg je huisarts voor advies.

Slaapapneu

Word je ‘s nachts regelmatig wakker, heb je ‘s ochtends hoofdpijn en voel je je niet uitgerust? Dan is het belangrijk om te controleren of je slaapapneu hebt. Een apneu is een pauze in de ademhaling van meer dan tien seconden. Wanneer je meerdere ademstops hebt in je slaap heeft dat effect op je nachtrust, omdat je niet diep genoeg kunt slapen. Als je denkt dat jij slaapapneu hebt, is het belangrijk om een arts te raadplegen.

Restless Legs Syndroom

Het Restless Legs Syndrome (RLS), oftewel rusteloze benen syndroom, houdt in dat je de onaangename aandrang voelt om je benen te bewegen wanneer je rust. Deze symptomen worden erger in de avonduren waardoor je slapeloze nachten kunt hebben. Vermoed je last te hebben van RLS? Neem dan contact op met je huisarts.

Overgangsverschijnselen

De hormonen oestrogeen en progesteron dragen bij aan een goede nachtrust. Rondom de overgang produceert je lichaam hier minder van. Deze verandering kan ertoe leiden dat je moeilijker in slaap valt. Ook kunnen opvliegers je wakker houden! Deze worden namelijk veroorzaakt door een adrenalineboost waardoor je niet alleen gaat zweten, maar ook klaarwakker bent.

Verstoord slaap-waakritme

Een verstoring van je circadiane ritme, oftewel jouw natuurlijke slaap-waakritme, kan leiden tot slaapproblemen. Dit geldt niet alleen voor jetlags, maar ook voor avond- en ochtendmensen die een baan hebben die niet past bij hun natuurlijke ritme. Ben jij bijvoorbeeld een echt avondmens, maar staat de wekker elke ochtend alweer om 05:30 uur? Grote kans dat je ‘s avonds wakker ligt als je probeert vroeg naar bed te gaan! Merk je dat je hierdoor te weinig slaapt? Ga dan langs bij een arts of slaapspecialist voor persoonlijk advies. Je kunt ook melatonine tabletten gebruiken. Deze verlichten gevoelens van jetlag en verminderen de tijd die nodig is om in slaap te vallen.

Hogere leeftijd en slaap

Naarmate je hersenen verouderen, gaan de gebieden die slaap reguleren langzaam achteruit en produceert je pijnappelklier minder van het slaaphormoon melatonine. Hierdoor kan je slaap gefragmenteerd raken. Ook kan je slaapcyclus een verminderde hoeveelheid non-REM slaap bevatten, terwijl deze juist zo’n essentiële rol speelt in het behoud van geheugen en cognitie. Als je merkt dat je minder goed slaapt nu je een dagje ouder bent, is het verstandig om dit met je huisarts te bespreken.

Ben je op zoek naar persoonlijk advies over slapen? Wij adviseren je graag in de dichtstbijzijnde Etos winkel!

Lees hier verder over insomnia, de geheimen van een goede nachtrust en melatonine.