Jodium

Jodium is een mineraal dat belangrijk is voor een goed werkende schildklier. Dit niet te verwarren met het ontsmettingsmiddel Betadine waarin povidonjodium zit. Gewone jodium ken je vast wel van het Jozo keukenzout of van het bakkerszout in brood. Waar zit het nog meer in en hoeveel jodium is gezond? Wij vertellen er alles over!

Wat is jodium?

Jodium is een spoorelement dat een grote rol speelt bij de aanmaak van schildklierhormonen. Deze hormonen zijn belangrijk voor een normale groei, de stofwisseling én de ontwikkeling van het zenuwstelsel. Jodium komt van nature voor in zeewater en grondwater. Hierdoor komt het terecht in producten zoals vis en zeewier. Jodium wordt daarnaast als bakkerszout aan brood toegevoegd.

Waar is jodium goed voor?

Jodium speelt een belangrijke rol bij:

  • De aanmaak van schildklierhormonen
  • Een normale groei van het lichaam
  • Een goede stofwisseling en energievoorziening
  • Het goed functioneren van het zenuwstelsel

Jodium en de schildklier

Jodium ondersteunt de schildklier en is essentieel voor de aanmaak van schildklierhormonen. Deze hormonen spelen een grote rol tijdens de groei en de stofwisseling. Daarnaast zijn ze belangrijk voor het goed functioneren van het zenuwstelsel. In de schildklier wordt tweederde van het in ons lichaam aanwezige jodium opgeslagen. Hier kun je vaak jaren mee vooruit.

Waar zit jodium in?

Jodium zit zoals eerder gezegd in zeewater en grondwater. Via deze weg komt jodium in voedingsproducten terecht zoals vis, zeewier, biologische groenten, eieren en zuivelproducten. Maar jodium is meestal maar in heel kleine mate aanwezig in voeding. Daarom wordt jodium ook toegevoegd aan producten zoals vleeswaren, ontbijtgranen en keukenzout (zoals jozo). Als er jodium in zout zit, dan moet dit op het etiket staan. Verder wordt jodium in de vorm van bakkerszout in brood en broodvervangers gestopt. In onderstaande tabel vind je de hoeveelheid jodium per product:

Voedingsmiddel per portie Hoeveelheid jodium in mcg
Zeewier, kelp (100 gram) 3777
Kabeljauw (120 gram) 292
Zeewolf (120 gram) 120
Volkorenbrood (35 gram) 24
Halfvolle melk (1 glas, 150 gram) 22
Gekookt ei (50 gram) 18
Zalm (120 gram) 16

Wanneer heb je extra of minder behoefte aan jodium?

Een goede gebalanceerde hoeveelheid jodium is belangrijk voor een goed werkende schildklier. Vermoed je een tekort of een overschot? Let dan op een goed gebalanceerd dieet of neem contact op met je huisarts.

Jodiumtekort

Er is niet snel sprake van een jodiumtekort, omdat het lichaam veel jodium voor een langere tijd opslaat in de schildklier. Een jodiumtekort is hierdoor vaak pas na een paar jaar op te merken. Het is dus meestal niet erg om een korte periode geen brood of vis te eten. Bovendien kun je ook jodium, al is het in mindere mate, uit andere producten halen zoals biologische groenten, broodvervangers en zuivelproducten.

Kun je te veel jodium binnenkrijgen?

Een jodium-overschot komt ook amper voor. Een te hoge jodiuminname komt bij hoge uitzondering alleen voor bij mensen die heel veel zeewier eten of kelptabletten (zeewiertabletten) innemen. Bij de meeste mensen kan te veel jodium geen kwaad. Alleen mensen met een jodiumtekort of een schildklierafwijking zijn extra gevoelig voor een hoge jodiuminname.

Hoeveel jodium heb je per dag nodig?

De Gezondheidsraad heeft voor jodium geen voedingsnormen bepaald. In Europa wordt wel een aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) van 150 microgram per dag voor volwassenen aangehouden. Voor zwangere en borstvoedende vrouwen ligt dit hoger. De Europese Voedselveiligheidsraad (EFSA) heeft verder een aanvaardbare bovengrens vastgesteld van 600 microgram per dag voor volwassenen. De tabel hieronder geeft de dagelijkse aanbevolen hoeveelheid en de aanvaardbare bovengrens per dag per leeftijd en/of categorie aan:

Leeftijd ADH jodium in mcg Aanvaardbare bovengrens jodium in mcg
Mannen/vrouwen    
6-11 maanden 50  
1-2 jaar 70 200
2-3 jaar 90 200
4-6 jaar 90 250
7-10 jaar 150 300
11-14 jaar 150 450
15-17 jaar 150 500
>18 jaar 150 600
Zwangere vrouwen 175  
Vrouwen die borstvoeding geven 200  

*Voor de wettelijke aanbevolen dagelijkse hoeveelheid en de aanvaardbare bovengrens van jodium verwijzen we je graag naar www.supplementinfo.nl.

Jodiumsupplementen

Vegetariërs, mensen die weinig brood eten en mensen met een schildklierafwijking moeten op hun jodiuminname letten. Meestal is het eten van (vervangende) jodium producten voldoende. Vermoed je toch een extreem jodium-tekort of -overschot? Neem dan contact op met je huisarts en overweeg jodiumsupplementen.

Jodiumtabletten

Mocht je toch behoefte hebben aan extra jodium, dan kun je in overleg met je huisarts jodiumtabletten nemen zoals Etos kaliumjodide 65 mg. Jodiumtabletten of kelptabletten (zeewiertabletten) zijn vooral bedoeld voor mensen die blootgesteld zijn aan radioactief jodium tijdens een kernramp. Jodiumpillen kunnen de opname van radioactief jodium in de schildklier tegengaan. Bekijk de website van de rijksoverheid voor meer informatie hierover.

Heb je nog meer vragen?

Wil je meer over jodium weten? Aarzel niet en kom langs in de dichtstbijzijnde Etos winkel om je vragen te stellen aan een van onze medewerkers. Wil je meer weten over mineralen of over vitaminen? Lees hier verder over calciumkaliumnatriumvitamine E en vitamine B-complex.