een meer omringt door een tropisch woud

Bilharzia

Ben je op vakantie (geweest) in de (sub)tropen en heb je het idee dat je besmet bent geraakt met bilharzia? Dit is een infectie die je erg serieus moet nemen. Lees snel verder, dan vertellen wij je alles wat je moet weten over bilharzia!

Wat is bilharzia?

Bilharzia is een worminfectie. De larven van deze wormen leven in zoet oppervlaktewater in een groot aantal (sub) tropische landen. Afhankelijk van het type bilharzia kunnen de larven zich in de bloedvaten bij de darmen of de blaas bevinden. Hier ontwikkelen zij zich tot volwassen wormen. De wormen hebben een lengte van ongeveer een centimeter.

Bilharzia komt in Nederland alleen voor bij reizigers uit (sub)tropische landen. Gelukkig kan de ziekte zich in Nederland niet verder verspreiden. Helaas komt deze ziekte wel veel in Afrika voor. Ongeveer 200 miljoen mensen (waarvan 85% in Afrika) zijn wereldwijd besmet met deze wormen. Er sterven jaarlijks meer dan 200.000 mensen door bilharzia.

Hoe ontstaat bilharzia?

Bilharzia ontstaat door een infectie met de larve van een worm. De larve dringt via je huid het lichaam binnen en ontwikkelt zich vervolgens tot een volwassen worm van ongeveer een centimeter. Tijdens contact (zwemmen, pootje baden) met besmet water kunnen de larven door je huid dringen. Via de ontlasting of urine kunnen de eieren van deze wormen weer in het oppervlaktewater terecht komen. Daar kunnen de eieren zich in bepaalde zoetwaterslakken weer ontwikkelen tot larven. Deze larven kunnen opnieuw besmet raken en jij dus ook. Op deze manier blijft de cyclus zich herhalen.

Wat zijn de symptomen van bilharzia?

De klachten zijn afhankelijk van het stadium van de ziekte. Daarom hebben we de symptomen per stadium voor je op een rijtje gezet:

Stadium 1: vlak na de infectie 

  • Rode huiduitslag
  • Jeuk op de plek van de huiduitslag

Bovenstaande klachten verdwijnen meestal na een paar dagen. Na dit stadium verplaatsen de larven zich via de bloedbaan door je lichaam. De volgende klachten kunnen hierbij optreden:

Stadium 2: na enkele weken

In het derde stadium nestelen de larven zich in de bloedvaten rond je darmen en blaas en kunnen de volgende klachten optreden:

Stadium 3: vier tot zes weken na het watercontact

  • Koorts (soms hoog en langdurig)
  • Huidverschijnselen, zoals galbulten of een zwelling van de huid rond het oog, de lip of de wang
  • Hoesten
  • Kortademig
  • Diarree

In het laatste stadium kunnen er ernstige klachten optreden. Dit komt voornamelijk voor bij mensen die wonen in een risicogebied. De volgende klachten kunnen optreden:

Stadium 4: na ongeveer zes weken

  • Leverproblemen
  • Darmproblemen
  • Blaasproblemen
  • Nierproblemen

In sommige gevallen zijn er helemaal geen klachten of zijn de klachten beperkt tot bloed bij de urine of ontlasting.

Wat te doen tegen bilharzia?

Als je bilharzia niet behandelt is het een hele ernstige ziekte. Mensen die regelmatig besmet worden kunnen grote aantallen wormen in de bloedvaten hebben. Dit kan leiden tot ernstige complicaties, zoals leverafwijkingen. Het is daarom belangrijk om je huisarts te raadplegen als je denkt dat je bilharzia hebt.

Hoe kan ik bilharzia voorkomen?

We kunnen het niet vaak genoeg zeggen: maar als je vermoedt dat je een besmetting hebt opgelopen tijdens je reis, raadpleeg dan je huisarts. Als je nog op reis bent, bezoek dan een lokale dokter. De enige manier om bilharzia te voorkomen is door geen contact te hebben met besmet water. We adviseren je om te vragen naar het bilharzia-risico voordat je op reis gaat. Als er een bilharzia-risico is in een bepaald land, is het verstandig om contact met oppervlaktewater te vermijden.

We snappen dat het bijvoorbeeld tijdens een trekking niet altijd te vermijden is. Probeer in dit geval zo snel mogelijk beekjes en meertjes over te steken. Laat aan de overkant zo snel mogelijk je huid opdrogen (afdrogen en door de zon).

Wanneer moet ik naar de huisarts?

Het is altijd verstandig om langs je huisarts te gaan als je terugkomt met lichamelijke klachten na een (sub)tropenreis. Wees je er van bewust dat klachten ook enkele maanden na je verblijf in de tropen kunnen optreden. Vertel je huisarts vervolgens waar je precies bent geweest. Zo kan de huisarts een risico inschatting maken en de vervolgstappen bepalen.

Heb je een vraag of wil je persoonlijk advies? Kom dan langs in de dichtstbijzijnde Etos winkel. Wat je vraag ook is, we staan voor je klaar.

Bekijk winkelmandje

Wij adviseren om Microsoft Internet Explorer 11 en lager niet te gebruiken. Voor veilig en optimaal gebruik van onze website adviseren wij het gebruik van Google Chrome, Microsoft Edge, Mozilla Firefox of Apple Safari.